Łączenie i podział PP

Łączenie PP polega na utworzeniu 1 PP, w skład którego wchodzą załogi i części mienia ogólnonarodowego należące do 2 lub więcej PP podlegających połączeniu.

Podział przedsiębiorstwa polega na utworzeniu 2 lub więcej przedsiębiorstw w oparciu o wydzielone, zorganizowane części załogi oraz zespoły środków trwałych i odpowiadające im części środków obrotowych (zakłady i inne jednostki organizacyjne), należące do PP ulegającego podziałowi.

Podział przedsiębiorstwa może również polegać na wyłączeniu z PP jednostki lub jednostek organizacyjnych, o których mowa powyżej, w celu włączenia ich do innego przedsiębiorstwa.

Połączenie i podział PP mogą nastąpić jedynie w wypadkach, gdy przemawiają za tym wymierne i trwałe korzyści ekonomiczne lub organizacyjne.

Organ uprawniony:

Łączenie i podział PP zarządza organ założycielski (w formie postanowienia):

• z własnej inicjatywy, za zgodą rady pracowniczej bądź
  
• na wniosek rady pracowniczej lub
  
• na wniosek kierownika zakładu PP wielozakładowego, poparty przez radę pracowniczą zakładu lub nie mniej niż 50% załogi zakładu, w którym nie ma rady pracowniczej
  

Minister właściwy ze względu na przedmiot działania PP może – w celu lepszego wykorzystania środków produkcji oraz poprawy efektywności gospodarki – podejmować decyzje w sprawie podziału PP:

• z własnej inicjatywy,
  
• na wniosek organu założycielskiego lub rady pracowniczej,
  
• na wniosek rady pracowniczej i kierownika zakładu sporządzającego bilans lub kierownika takiego zakładu, w którym nie ma rady pracowniczej, po zasięgnięciu opinii organu założycielskiego oraz organów przedsiębiorstwa.
  

Od decyzji ministra przysługuje sprzeciw (dyrektorowi PP i radzie pracowniczej – szczegółowo o sprzeciwie przy nadzorze nad PP).

Sposób podjęcia decyzji:

Zamiar przedstawia się w celu uzyskania opinii:

1. ogólnemu zebraniu pracowników lub radzie pracowniczej,
   
2. związkom zawodowym.
   

Przed podjęciem decyzji przeprowadza się postępowanie przygotowawcze. (organ założycielski powołuje zespół przygotowawczy). Zespół ten ma zbadać przyczyny, cel, potrzebę i warunki zamierzonych zmian organizacyjnych oraz przedstawić opinię.

Podstawa prawna:

• ustawa z dnia 25 września 1981 r. o PP (Dz.U. z 2002 r., Nr 112, poz. 981), dalej jako "UPP",
  
• rozporządzenie z dnia z dnia 30 listopada 1981 r. w sprawie wykonania ustawy o PP (Dz. U. z 1981 r., Nr 31, poz. 170), dalej jako "Rozp".

Statut PP

Statut PP uchwala = ogólne zebranie pracowników na wniosek dyrektora przedsiębiorstwa.

Statut PP reguluje = strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa oraz inne sprawy przewidziane w UPP, m.in.:

1. tworzenie zakładów i innych jednostek organizacyjnych PP, system kontroli wewnętrznej, stosunki prawne między jednostkami organizacyjnymi wchodzącymi w skład przedsiębiorstwa oraz zasady występowania w stosunkach prawnych z innymi jednostkami organizacyjnymi;
   
2. może przewidywać powołanie jako organów doradczych i opiniodawczych dyrektora - kolegium przedsiębiorstwa oraz rady techniczno-ekonomicznej (art. 28 UPP);
   
3. może przewidywać powołanie przez dyrektora komisji do rozstrzygania sporów majątkowych m. jednostkami organizacyjnymi, wchodzącymi w skład przedsiębiorstwa. Komisji przewodniczy radca prawny przedsiębiorstwa. Jeżeli statut nie stanowi inaczej, orzeczenie komisji jest ostateczne. (art. 29 UPP)
   

Zatwierdzenia przez organ założycielski wymagają statuty PP:

• użyteczności publicznej,
  
• handlu zagranicznego,
  
• stacji radiowych i telewizyjnych, przemysłu teleelektronicznego, transportu samochodowego i budownictwa łączności,
  
• Państwowej Komunikacji Samochodowej oraz zakładów naprawczych taboru kolejowego.
  

W przedsiębiorstwie użyteczności publicznej, dla którego organem założycielskim jest wojewoda i którego działalność wykracza poza obszar województwa, statut zatwierdza wojewoda w porozumieniu z ministrem właściwym ze względu na przedmiot działalności przedsiębiorstwa.

Termin zatwierdzenia statutu = max 3 m-ce od przedłożenia statutu organowi założycielskiemu.

Tworzenie PP

Przedsiębiorstwo Państwowe jest samodzielnym, samorządnymi i samofinansującym się przedsiębiorcą posiadającym osobowość prawną. Podlega obowiązkowi wpisu do KRS.

Rodzaje PP:

1. przedsiębiorstwa działające na zasadach ogólnych,
   
2. przedsiębiorstwa użyteczności publicznej (warunki i zasady działania określa odrębne rozporządzenie).
   

   Przedsiębiorstwa użyteczności
   publicznej mają przede wszystkim na celu bieżące i nieprzerwane zaspokajanie potrzeb ludności, w szczególności mają na celu produkcję lub świadczenie usług w zakresie:
   

3. inżynierii sanitarnej,
   
4. komunikacji miejskiej,
   
5. zaopatrzenia w energię elektryczną, gazową i cieplną,
   
6. zarządu państwowymi zasobami lokalowymi,
   
7. zarządu państwowymi terenami zielonymi,
   
8. usług pogrzebowych i utrzymania urządzeń cmentarnych,
   
9. usług kulturalnych.
   

   Organ założycielski ma obowiązek dotowania działalności przedsiębiorstwa użyteczności publicznej, którego działalność jest nierentowna, ale konieczna ze względu na potrzebę zaspokajania potrzeb ludności.
   

   Przedsiębiorstwa mieszane – organy administracji państwowej mogą tworzyć i likwidować przedsiębiorstwa międzynarodowe wspólnie z innymi państwami.
   

   Organy założycielskie PP:
   

• naczelne oraz centralne organy administracji państwowej,
  
• Narodowy Bank Polski i banki państwowe,
  

  Akt o utworzeniu przedsiębiorstwa - określa jego nazwę, rodzaj, siedzibę i przedmiot działania.
  

  Akt o utworzeniu przedsiębiorstwa użyteczności publicznej - może określać również zasady i warunki powoływania zakładów, filii, oddziałów oraz innych wewnętrznych jednostek organizacyjnych przedsiębiorstwa, które sporządzają bilans.
  

  Postępowanie przygotowawcze:
  

  Poprzedza utworzenie PP.
  

  Ma na celu zbadanie i ocenę potrzeby oraz warunków utworzenia PP.
  

  Organ zamierzający utworzyć PP powołuje w tym celu zespół przygotowawczy, który dokonuje niezbędnych ustaleń i przedstawia swoją opinię.
  

  Nabycie osobowości prawnej = z chwilą wpisania do KRS.
  

  Podstawa prawna: ustawa z 1981 r. o PP.
  

  Przepisów UPP nie stosuje się w większości do następujących przedsiębiorstw – "Porty Lotnicze", "Poczta Polska".